دستفروشی، زائیده‌ی یک اقتصاد معیوب(مهسا صالحی-کارشناس ارشد مدیریت مالی)

دستفروشی، زائیده‌ی یک اقتصاد معیوب(مهسا صالحی-کارشناس ارشد مدیریت مالی)
اسفند 24, 1400
47 بازدید

در روزهای پایانی سال به سر می بریم و در هر کوچه و خیابانی با بساط دستفروشانی روبرو می شویم که برای تامین حداقل معیشت خود و خانواده شان در حال کسب روزی حلال می باشند. معضلی شهری که سال هاست  با رشد و گسترش شهرها رو به افزایش است و افزایش آمار بیکاری و […]

در روزهای پایانی سال به سر می بریم و در هر کوچه و خیابانی با بساط دستفروشانی روبرو می شویم که برای تامین حداقل معیشت خود و خانواده شان در حال کسب روزی حلال

می باشند. معضلی شهری که سال هاست  با رشد و گسترش شهرها رو به افزایش است و افزایش آمار بیکاری و عدم اشتغال جوانان یکی از عوامل موثر در گسترش آن است. مشکلات عظیم اقتصادی و تورم رو به رشد و گرانی های کنترل نشده ی مایحتاج روزمره ی مردم، همه و همه از جمله عواملی هستند که که به افزایش معضلات اجتماعی از جمله دستفروشی دامن می زنند. کارشناسان اقتصادی و اجتماعی معتقدند  که رشد شهرنشینی و تمایل مهاجرت به کلانشهرها و نبود شغل کافی برای افرادی که فاقد هر گونه مهارتی هستند و عواملی چون نابرابری و فقر و فساد از جمله عوامل اصلی پیدایش
دستفروش هاست. چرا که اغلب افراد مهاجر افرادی هستند که نه سرمایه ی چندانی دارند و نه مهارت خاصی، به مشاغلی مانند دستفروشی روی می آورند. دستفروشانی که همچون افراد خانه به دوش از خیابانی به خیابان دیگر نقل مکان
می کنند تا هم بتوانند از زیر چشم ماموران سد معبر شهرداری پنهان بمانند و هم به فروش هر چه بیشتری دست یابند.
البته باید اذعان داشت که دستفروشی شغل کم ‌درآمدی نیست به خصوص در مراکز شهرها دست فروشان از درآمد بیشتری برخوردارند. اما همچنان شغل دستفروشی را می توان زائیده ی یک اقتصاد معیوب دانست که درصورت بروز، با ساماندهی آن باید عوارض و عواقب ناشی از آن را به حداقل رساند. ازدحام، بی‌نظمی و اختلال در عبور و مرور، جیب بری های خیابانی و عرضه محصولات قاچاق و یا با کیفیت پایین و زمینه های بروز تکدی گری و از همه مهم تر چهره ی درهم و برهم و نازیبای یک شهر همان عواقب تلخی است که نیاز به یک سازماندهی شهری دارد. چرا که با ازدحامی که بساط های دستفروشی ایجاد می کند ، تبدیل به گره کوری می شود که عابران را کلافه و مدیران شهری را سرگردان می‌کند. البته در نقطه ی مقابل بساط های دستفروشی، قشر کم درآمدی قرار دارد که خرید از دستفروشان برایش جذاب و مقرون به صرفه است.
ناگفته نماند که از آنجایی که دستفروشان ، کالاهای ارزان تر و البته گاها بی کیفیت تری را ارائه می دهند، مشتریان بیشتری را نسبت به مغازه داران مجاور خود جلب می نمایند که این امر صدای بسیاری از مغازه داران را در آورده است. این قبیل بساط های دستفروشی مانع اصلی کسب و کار صاحبان مغازه‌ها که البته متحمل اجاره های سنگین هم شوند، می باشد. کمتر کسی است که شاهد برخورد نیروهای شهرداری با دستفروشان نبوده باشد و فرار دستفروشان به کوچه و پس کوچه‌های شهر را از نزدیک ندیده باشد. به هر حال ، این پدیده قابل انکار نیست و با تمام معایب و معضلات شهری که ایجاد می کند، یک فعالیت اقتصادی کم هزینه برای اقشار کم درآمد جامعه است.

این وضعیت نابسامان و بی ثبات دستفروشان در تمام ایام سال بالاخص در روزهای پایانی سال، نتیجه ی قسمتی از مقررات ضد شهری، ابهامات حقوقی، خلاهای قانونی و از همه مهم تر، فقدان نهادهای قدرتمند حامی این قشر است. دست فروشی در فعالیت های بخش غیررسمی هیچ وقت نه تابع قانون مشخص و نه مدونی بوده و غیر از تبصره یک ماده 55 قانون شهرداری ها که صرفا به جلوگیری از سد معابر عمومی و اشغال پیاده روها اشاره می کند، هیچگاه به رسمیت شناخته نشده اند. خانواده های بسیاری در این شرایط سخت اقتصادی، از همین بساط های ساده و کوچک دست فروشی ارتزاق می‌کنند. یکی از راهکارهای مدیریت این فعالیت های اقتصادی، ساماندهی دستفروشی به سمت و سوی بازارهای روز و محل های مخصوص است و البته این راه حل در تمام دنیا سال ها قبل در حال اجراست. در بسیاری از شهرهای بزرگ و توریست پذیر اروپایی با در اختیار قرار دادن غرفه هایی با رنگ های مختلف و جذاب دستفروشان را ساماندهی می کنند و حتی ایجاد یک جاذبه ی توریستی کرده اند. امید آن می رود که در سال پیش رو ، تحولی بزرگ برای حمایت هر چه بیشترازاین قشر آسیب پذیر صورت گیرد تا به دور از تمام عواقب و معضلات این پدیده ، شرایط  کسب درآمد برای آن ها تسهیل شود.

 

مهسا صالحی

منبع : تفاهم نیوز